Οι σπίλοι (ελιές) είναι συνήθεις, καλοήθεις σχηματισμοί που προκύπτουν από συγκεντρώσεις μελανοκυττάρων. Σχεδόν όλοι έχουμε σπίλους, οι οποίοι μπορεί να υπάρχουν από τη γέννηση ή να εμφανίζονται κατά τη διάρκεια της ζωής.
Στη συντριπτική πλειονότητά τους είναι αβλαβείς. Ωστόσο, ορισμένοι χρειάζονται παρακολούθηση, καθώς σε σπάνιες περιπτώσεις μια αλλαγή μπορεί να υποδηλώνει μελάνωμα.
Σημεία που χρειάζονται αξιολόγηση είναι η ασυμμετρία, τα ακανόνιστα όρια, το ανομοιόμορφο χρώμα, η αυξανόμενη διάμετρος και κάθε μεταβολή στον χρόνο (κανόνας ABCDE), καθώς και ο κνησμός, η αιμορραγία ή ένας σπίλος που «ξεχωρίζει» από τους υπόλοιπους.
Με δερματοσκόπηση και ψηφιακή χαρτογράφηση παρακολουθούνται οι σπίλοι στον χρόνο. Όπου χρειάζεται, πραγματοποιείται ασφαλής αφαίρεση με ιστολογική εξέταση.
Η αφαίρεση γίνεται με ασφαλή, μικροεπεμβατικό τρόπο και το υλικό αποστέλλεται πάντα για ιστολογική εξέταση, ώστε να υπάρχει βεβαιότητα για τη φύση της βλάβης.
Η αντηλιακή προστασία και η αποφυγή των εγκαυμάτων μειώνουν τον κίνδυνο. Συνιστάται τακτικός δερματολογικός έλεγχος και αυτο-εξέταση, ιδιαίτερα σε άτομα με πολλούς ή άτυπους σπίλους και ανοιχτό φωτότυπο.